IJSLAND, land van VUUR en IJS, maar ook van RUST en RUIMTE

IJsland, op slechts 3 uur vliegen van Nederland, is een land waar u nog kunt genieten van een stukje ongerepte natuur. Het is bijna 3 keer zo groot als Nederland en heeft ongeveer 300.000 inwoners. Door zijn vulkanische activiteit heeft IJsland de bezoeker veel te bieden. Nergens in Europa kunt u van zo dichtbij kennismaken met kokende modderpoelen, sterk ruikende zwavelbronnen, spuitende geisers en overblijfselen van recent uitgebarsten vulkanen. Bijna tegelijkertijd kunt u genieten van een blik op enorme gletsjers, indrukwekkende watervallen of prachtige kusten.
Het binnenland bestaat uit eindeloze steen- en zandwoestijnen met soms verrassende ‘hot spots’. Kortom: een fascinerend, vulkanisch land, dat met z’n indrukwekkende natuur vraagt om ontdekt te worden.

Beste reistijd

Hoewel IJsland net ten zuiden van de poolcirkel ligt, is het er aanzienlijk warmer dan men denkt. IJsland kan het hele jaar bezocht worden. Het absolute hoogseizoen loopt van juli tot half augustus, waarin de hooglandenroutes geopend zijn en ook de wandelaars, vogelliefhebbers, plantenspecialisten en walviszoekers aan hun trekken komen. In deze periode kan het op sommige plaatsen druk zijn. In juni en september daarentegen is het een stuk rustiger. In juni is het bijna 24 uur licht en kan men tot in de late uurtjes van het buiten zijn genieten. Half september verschijnen de herfstkleuren en kan er in het binnenland alweer de eerste sneeuw vallen. De maanden oktober t/m maart zijn – gezien de prijs – de beste maanden voor een kort bezoek en lenen zich uitstekend voor een kennismaking met Reykjavík en omgeving. In die periode is er een grote kans het Noorderlicht waar te nemen.

Ontstaan

IJsland ligt op de midatlantische rug, een soort bergkam die van noord naar zuid over de bodem van de Atlantische Oceaan loopt. Op enkele plaatsen komt de rug boven het water uit, o.a. bij de Azoren, St. Helena en IJsland. Door de ligging op deze breuklijn tussen het Eurazische- en Amerikaanse continent is IJsland een land in beweging, waardoor er regelmatig aardbevingen en ook vulkaanuitbarstingen plaatsvinden.

Kunst en cultuur

De meeste mensen die op IJsland wonen, stammen af van de Vikingen. Het IJslands dat nu gesproken wordt, is een verbastering van het Oudnoors. Door de eenzame ligging van het eiland is de taal niet veel veranderd en kan men de oude saga’s en edda’s nog vrij gemakkelijk lezen. IJslanders lezen veel en kennen ook beroemde schrijvers als Snorri Sturluson, Halldór Laxness en de huidige crimi-schrijver Arnaldur Indridason. Reykjavík is het hart van het culturele leven. Hier zijn talloze musea en is er altijd wel iets te doen op het gebied van muziek en film.

Vulkanisme

Naast vulkanen die onder gletsjerkappen liggen, zoals de Vatnajökull en de Myrdalsjökull, zijn de meest beruchte vulkanen de Hekla in het zuiden en de Krafla in het noorden. Interessant zijn de talloze vulkanische verschijnselen die op IJsland te vinden zijn, zoals heetwaterbronnen, de spuitende ‘Strokkur’ in het geisergebied, zwavelbronnen, borrelende modderpoelen, fumarollen (openingen waar hete stoom uit komt) en prachtig gekleurde ryoliet bergen.

Gletsjers en ijsbergen

Ruim 10% van het land is bedekt met gletsjers, waarvan de Vatnajökull met een ijskap van wel 1000m dikte net zo groot is als de provincies Groningen, Friesland en Drente samen. Onder deze gletsjer bevindt zich de hoogste berg van IJsland, de 2119m hoge Hvannadalsnjúkur. Hier ligt ook het beroemde ijsbergenmeer Jökulsárlon waarin grote stukken ijs, die afgebroken zijn van één van de gletsjertongen van de Vatnajökull, naar zee drijven.

Flora en fauna

Slechts een vierde deel van IJsland is blijvend begroeid, de rest bestaat uit gletsjers, lavavelden en zand- en steenwoestijnen. Dit komt ten dele door de noordelijke ligging, maar ook doordat vulkanische assen de plantengroei bemoeilijken. Bomen zijn er weinig, wel vindt men er een groot aantal planten, mossen en korstmossen, die vanaf juni in bloei komen en rond half september prachtige herfstkleuren laten zien.
De zoogdierenwereld bestaat voor een groot deel uit schapen en de beroemde IJslandse paarden. De poolvos is het enige oorspronkelijke landzoogdier, de nerts en het rendier zijn ingevoerd door de mens. Rond IJsland kunnen van ca. mei t/m half september verschillende soorten walvissen en dolfijnen tijdens excursies bewonderd worden. Voor vogelliefhebbers is IJsland het ideale land, er komen wel 230 soorten voor, waarvan er 76 ook broeden.

Nationale parken

Thingvellir is sinds 1928 al een nationaal park en inmiddels ook opgenomen op de Werelderfgoedlijst van Unesco. Dit gebied is niet alleen beroemd door zijn ligging op de breuklijn en de mooie natuur, maar ook door het feit dat hier in 930 het eerste parlement van IJsland ‘Althing’ bijeen kwam. In 1967 volgde Skaftafell met zijn ruige berglandschap, gletsjers, watervallen, mooie uitzichten, flora (wel 6m hoge berken) en fauna. Jökulsá National Park in het noordoosten volgde in 1973 en omvat de westoever van de rivier Jökulsá á Fjöllum met de krachtigste waterval van Europa de Dettifoss, maar ook de kloof Ásbyrgi. Het nationaal park Snæfellsjökull bestaat pas sinds 2001, hierin ligt de met sneeuw en ijs bedekte krater van de oude vulkaan Snæfellsjökull (1446m).

Natuurgebieden in het binnenland

Thorsmörk ligt in het zuidwesten ingeklemd tussen drie gletsjers en is alleen te bereiken per 4x4 voertuig, omdat grote gletsjerrivieren doorkruist moeten worden. Ditzelfde geldt voor Landmannalaugar met prachtig gekleurde ryoliet bergen en warme bronnen en Kerlingarfjöll, bereikbaar via de Kjölurroute, met een door ijs omgeven geothermisch gebied. Laki ligt wat oostelijker en na een tocht via een smal jeepspoor heb je een schitterend zicht op de kraterrij van de spleetvulkaan Lakagígar, ontstaan in 1783. Het Askja gebied ten noorden van de gletsjer Vatnajökull kent een bizar landschap, waarin de Amerikaanse astronauten voor hun vertrek naar de maan geoefend hebben